• Home Slideshow Header 1

Tien weetjes over de Dikke van Dale

Morgen komt de vijftiende editie uit van de Dikke van Dale. Daarom hebben wij tien weetjes over deze trouwe hulp van iedere schrijver verzameld.

1. De Van Dale is vernoemd naar hoofdonderwijzer Johan Hendrik van Dale uit Sluis. Hij is de enige Nederlandse taalkundige met een standbeeld. En het staat in? Inderdaad. In Sluis.

2. Van Dale gebruikte de spelling van De Vries en Te Winkel, de grondleggers van de huidige Nederlandse spelling, als basis.

3. Om plagiaat aan te tonen nam Van Dale spookwoorden op en liet ze vastleggen bij de notaris. Werden deze niet bestaande woorden overgenomen dan was er bewijs.

4. Sinds 2007 organiseert Van Dale jaarlijks de ‘woord van het jaar’ verkiezing. Wat volgt er op bokitoproof, swaffelen, ontvrienden, gedoogregering, tuigdorp, project X-feest, selfie en dagobertducktaks? Iemand suggesties?

5. In deel drie vind je na de letter ‘z’ onder andere een lijst van gevleugelde woorden, titels en citaten, nationale internetdomeinnamen, de ISO-landcodes, de munteenheden en belangrijkste talen van de wereld.

6. Appelsap staat niet in de Van Dale; bessen-, citroen-, druiven-, pruimen-, sinaasappel-, tomaten-, vlierbessen-, vruchten-, wortelsap wel. Waarom niet? Joost mag het weten.

7. De samensteller van een woordenboek heet een lexicograaf. Lexicografen zijn ook maar mensen met hun voorkeuren en afkeuren. In een eerdere editie definieerde een lexicograaf popmuziek als ‘iets voor jeugdige en onrijpe personen’.

8. Omdat De Van Dale “het hedendaagse Nederlands, met een terugblik op de voorbije 150 jaar” beschrijft, staan er ook verouderde woorden en uitdrukkingen in. De oudste betekenis van een woord, niet de belangrijkste staat als eerste vermeld.

9. Het langste woord in de Dikke Van Dale: hippopotomonstrosesquippedaliofobie; angst voor lange woorden.

10. Heel wat discussies over taal op het werk en in gezinnen worden beslecht door de Van Dale. Ook bij het Groot Dictee der Nederlandse taal, bij Scrabble, Lingo en andere taalspelletjes geniet het woordenboek aanzien als onmisbare scheidsrechter.